Trou is nie perdekoop nie

IJou oë glinster so blink soos die ring aan jou vinger en jy loop op ’n wolk. Julle droom saam oor die volmaakte troudag, die sneeuwit strande van jul wittebrood en hoe jul sprokiesverhaal gelukkig ontvou. Maar het jy al in hierdie fantasiegevulde aanloop tot jul huweliksdag ’n gesprek oor jul finansiële toekoms gehad?

Finansies? Hoekom tydens hierdie droomtyd oor iets so onromanties wil gesels? Tog bewys statistieke dat geld een van die grootste oorsake is waarom liefdesbootjies skipbreuk lei. Dit is dus noodsaaklik om die romanse tydelik opsy te skuif en eerlik oor jul finansies te gesels. Dit vergemaklik nie net die aanpassing ná jul troudag nie, maar kan ook daartoe bydrae om jul huweliksgeluk in stand te hou.

Ongelukkig vermy die meeste verloofde paartjies die onderwerp van finansies. Sielkundiges meen dat paartjies oor enigiets anders sal praat – selfs oor seks – maar geldsake is ’n taboe-onderwerp. Een rede is dat paartjies voel “die liefde oorwin alles” of “ons sal daardie brug saam oorsteek as ons daar kom.”

Dit het ons huwelik gered. Ek wens ons het van die begin af openlik gepraat oor ons elkeen se inkomste, finansiële behoeftes en die stand van ons eie geldsake.

Kaarte op die tafel

Marisa Cilliers*, ’n Menslike Hulpbronbestuurder by ’n internasionale regsfirma, het op 32 jaar ná ’n warrelwindromanse aan Thys*, verloof geraak. Hy was haar droomman en sy vertel: “Ons is albei gek oor goeie wyn en eksotiese kos. Aan die begin van ons verhouding het ons ure in duur restaurante deurgebring en ons aan gastronomiese ontdekkingstogte verlustig.”

Marisa was so verlief dat sy skaars opgelet het dis sy wat vir meeste van hierdie uitstappies betaal. Sy het ’n stewige, vaste salaris verdien, terwyl Thys pas sy eie besigheid begin het. Dit was eers ná die troue duidelik dat haar nuwe man ’n sjampanje- en truffels-aptyt probeer voed met ’n inkomste wat meer geskik vir aanmaakkoeldrank en ’n kafeepasteitjie is.

Ná die huwelik is die paartjie se kulinêre reise noodgedwonge ingekort en boonop moes Marisa ’n groot ’n gedeelte van haar salaris afstaan om hul nimmereindigende finansiële verpligtinge na te kom. “Ek het nooit oor ons finansies as ’n paartjie gedink nie en dit was ’n skok om te sien hoeveel ek moes bydra tot huur, rekeninge, en skuld ná die troue. Toe ek boonop kort na ons troue swanger raak, het die prentjie net al hoe bleker begin raak.” Die sprokie het verander in ’n huwelik onder geweldige druk.

Ná maande se argumente en hartseer het ’n vriendin voorgestel dat hulle met ’n gekwalifiseerde finansiële adviseur praat. “Dit het ons huwelik gered. Ek wens ons het van die begin af openlik gepraat oor ons elkeen se inkomste, finansiële behoeftes en die stand van ons eie geldsake. Dan sou ek geweet het hy verdien heelwat minder en ons sou ’n akkurate beraming kon hê van hoeveel skuld ons gehad het,” sê Marisa.

Volgens Dr Anton Hay, Direkteur van Ecsponent Financial Services, is die sleutel tot finansiële sukses in die huwelik eerlikheid en deursigtigheid. Marisa stem hiermee saam en vertel, “Ons het verkeerde keuses gemaak, omdat ons met vals inligting te werk gegaan het. Ek het aangeneem Thys se inkomste is op ’n sekere vlak en hy het ook gedink ek verdien heelwat meer. So het ons met die vals aannames ’n huurkontrak aangegaan wat byna dieselfde gekos het as Thys se maandelikse inkomste. Dit het baie min oorgelaat vir ander uitgawes — om nie eens te praat van die paaiemente op ons kredietkaarte en ander skuld nie.”

Een manier waarop hulle kon spaar, was om met hul versekeraar te beding vir ’n beter premie op hul korttermynversekering.

’n Begroting vir twee (of meer)

Die tweede harde les wat hulle geleer het, was om saam te begroot. Dit het hulle gehelp om te sien waar hulle onnodig geld bestee en ook om hul finansiële verpligtinge regverdig te verdeel. Hulle het ’n lys opgestel van al hul inkomstes en uitgawes. Daarna het hulle besluit wie wat sal betaal. Om die begroting realisties te maak, het elkeen ’n bedrag gekry om op hulself uit te gee en hulle het saam iets opsy gesit vir onvermydelike noodgevalle.

Om hul rieme dunner te sny, het Marisa en Thys so gou moontlik na ’n goedkoper blyplek getrek en tyd bestee om hul uitgawes te beplan en besnoei. Een manier waarop hulle kon spaar, was om met hul versekeraar te beding vir ’n beter premie op hul korttermynversekering.

Hulle het ook saam besluit om uiteet voorlopig net vir ’n spesiale geleentheid te hou en het duisende rande bespaar deur eerder tuis saam kos te maak. “Aanvanklik was dit moeilik om aan te pas, maar dit het ons gelei om ’n nuwe gedeelde passie te ontdek. Deesdae is ons kranige kokke en verkies ons dit om saam in die kombuis te kuier, te kook en wyn te drink, eerder as om na restaurante te gaan. Dis nie net goedkoper nie, maar ook soveel geriefliker nadat die kinders bygekom het.”

Maak ’n plan om skuld te elimineer

Die paaiemente en rente ten opsigte van skuld het maandeliks ’n reuse hap uit hul begroting geneem. Met behulp van hul finansiële adviseur kon die paartjie egter ’n plan saamstel om dit te elimineer. “Dit was dalk die moeilikste stap in die proses,” vertel Marisa, “omdat dit streng dissipline van ons albei geverg het.” Hulle het besluit om heel eerste hul skuld met die hoogste rentekoerse te takel. Hulle het ’n lys gemaak van elke skuldeiser, die uitstaande bedrag en die rentekoers wat gehef word.

Daarna het hulle die items op die lys rangskik van hoogste na laagste rentekoers en by die hoogste begin. “Die skuld op ons kredietkaart was die duurste en die rente alleen het duisende rande per maand beloop. Aan die hand van ons begroting het ons elke maand ’n ekstra bedrag op een rekening betaal en net die minimum op al die ander rekenings. Natuurlik het ons niks verder met die karate gekoop nie en dit was taai. Maar binne ses maande was die eerste kredietkaart ten volle afbetaal en daarna was ons motivering onkeerbaar.”

Om te verseker dat hulle nie weer in die skuldweb vasgevang word nie, het Thys summier die rekening gesluit en die kaart vernietig. Hy het dieselfde met elke kredietrekening gedoen wat daarna afbetaal is. Die proses het bykans twee jaar geneem, maar vandag is die twee amper skuldvry met slegs ’n huislening en motorfinansiering teen hul name.

Droom, spaar en belê saam

’n Waardevolle les van Marisa en Thys se finansiële adviseur was om hulself eerste te betaal. Dit beteken voordat hulle enige rekeninge of skuld betaal, hulle eers spaar. Aanvanklik was die bedrag maar klein, maar namate hul skuld gekrimp het, was daar meer geld beskikbaar om te spaar.

Nou bou albei aan ’n gesonde neseier vir aftrede en hulle het ook geld vir hul drie dogters se toekoms eenkant te sit. Marisa som hul situasie op deur te sê, “’n Gebrek aan kommunikasie oor ons geldsake het amper die einde van ons huwelik beteken. Ek wens ons het voor ons troue reeds daaroor gepraat, want dit sou baie hartseer voorkom het. Gelukkig kon ons die storms oorleef en ná twaalf jaar saam is Thys steeds my droomman en die beste belegging van my lewe.”

DR HAY SE WENKE AAN VOORNEMENDE HUWELIKSMAATS:

  1. Praat eerlik met jou maat oor jul inkomste, die stand van jul individuele geldsake voor die troue en jul onderskeie finansiële toekomsverwagtings;
  2. Sit saam en stel ’n begroting op wat spaar’n prioriteit maak en onthou om ’n noodfonds op te bou;
  3. Hou jou eie bankrekening en maak in jul begroting voorsiening daarvoor dat elkeen ’n paar rand het om te spandeer soos hy of sy goed -dink. ’n Bietjie vryheid is noodsaaklik vir balans.
  4. Kry hulp van ’n kundige en al is dit myle vêr van jou planne, stel ’n voorhuwelikse ooreenkoms opom jouself te beskerm.
  5. Om oor dood te praat, is dalk selfs nog meer onromanties as om oor geld te praat. Maar die nagmerrie wat ’n mens agterlaat as jy sonder ’n geldige testament sterf, is ’n aansporing om dadelik jul testamente op te stel.
  6. Bemagtig jouself deur soveel moontlik te leer oor begrotings, geld, spaar en beleggings. Hoe meer jy weet, belang stel en betrokke by julle geldsake is, hoe beter is die kans dat jy jouself sal kan beveilig. Vroue leef langer as mans en daarby is egskeiding, dood en ander vervreemding ’n realiteit wat beteken dat jy in ’n stadium van jou lewe op jouself aangewese sal wees. Maak dus van die begin af seker jy weet hoe om finansieel na jouself om te sien.
  7. Soos jou motor ’n werktuigkundige benodig en jou hare ’n stilis, het jou finansies ook ’n kundige nodig. Kies ’n gekwalifiseerde finansiële adviseur wat na jul albei se finansiële behoeftes sal omsien en met goeie raad sal bedien, en bou ’n langtermyn verhouding met hom of haar. Onthou altyd, die fondasie van enige goeie huwelik is vertroue en harde werk. Neem dus ekstra tyd en sorg dat jul finansiële gesondheid die hoogste prioriteit geniet.

* Nie hul regte name nie.